GMINA DĘBNO w okresie od 30 lipca 2024 roku do 16 czerwca 2025 roku wykonała badawczy otwór geotermalny Dębno GT-1 o głębokości 1900,0 m p.p.t. Jest to pierw-szy w okolicy otwór badawczy, za pomocą którego zostały przebadane właściwości fizyko-chemiczne okolicznych wód termalnych pochodzących z okresów jury dolnej i triasu środkowego.
Koszty wykonania badawczego otworu geotermalnego Dębno GT-1 zostały w 100% pokryte ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach programu priorytetowego „Udostępnianie wód termalnych w Polsce”.
W celu ujęcia wody termalnej z utworów geologicznych jury dolnej otwór Dębno GT-1 został likwidowany w interwale 1050,0 – 1900,0 m p.p.t. poprzez wykonanie korka cementowego. Do dalszej eksploatacji zostały zafiltrowane utworu geologiczne jury dolnej w interwale 857,8 – 1041,0 m p.p.t. Dolnojurajska woda termalna na wypływie z otworu w ilości 208 m3/h posiada temperaturę 38,4oC.
W utworach geologicznych jury dolnej w otworze geotermalnym Dębno GT-1 występują wody mineralne, termalne typu Cl-Na (chlorkowo-sodowego) o mineralizacji ogólnej, wyrażonej sumą rozpuszczonych składników mineralnych, wynoszącej 50,8 g/dm3.
Wody te zalicza się do wód o odczynie zbliżonym do obojętnego, wynoszącym pH = 6,95. Potencjał redoks przyjmuje w przybliżeniu wartość -372,5 mV i wskazują na panujące w poziomie jury dolnej warunki redukcyjne. Przewodność elektrolityczna wody wynosi 60,1 S/cm. Twardość ogólna ujętej wody termalnej wynosi 6700 mg CaCO3/dm3, a jej zasadowość ogólna wynosi około 192 mg CaCO3/dm3.
W składzie jonowym ujętej otworem Dębno GT-1 wody termalnej dominuje anion chlorkowy występujący w ilości 29 000 mg/dm3. W wodzie tej występują jeszcze jony siarczanowe w ilości 990 mg/dm3 i jony wodorowęglanowe w ilości 178 mg/dm3.
Wśród kationów przeważa jon sodowy występujący w ilości 18 100 mg/dm3. Ponadto w ujętej na terenie Dębna dolnojurajskiej wodzie w większych ilościach występują kationy wapniowe w ilości 1160 mg/dm3 i magnezowe w ilości 929 mg/dm3. W składzie analizowanej wody występuje również jon amonowy w ilości 8,9 mg/dm3.
Formy niezdysocjowane, takie jak kwas metakrzemowy i kwas metaborowy, występują w ilości odpowiednio: 15,4 mg/dm3 i 22,3 mg/dm3.
Całkowita aktywność promieniowania jonizującego wody wynosi: α (jądra helu 42He) – 7,9 Bq/dm3 i β (strumień elektronów i neutronów) – 6,5 Bq/dm3. Aktywność radiowodoru 3H (trytu) jest minimalna i wynosi <5 Bq/dm3, a promieniowanie alfa radonu (222Rn) – 4,0 Bq/dm3. Stężenie radionuklidów promieniotwórczych wynosi: 226Ra – 2,4 Bq/dm3, 235U – poniżej 0,2 Bq/dm3 i 238U – poniżej 2,9 Bq/dm3.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie złóż wód podziemnych zaliczonych do solanek, wód leczniczych i termalnych oraz złóż innych kopalin leczniczych, a także zaliczenia kopalin pospolitych z określonych złóż lub jednostek geologicznych do kopalin podstawowych - do wód leczniczych zalicza się wody podziemne, które nie są zanieczyszczone pod względem chemicznym oraz mikrobiologicznym, posiadają naturalną zmienność cech fizycznych i chemicznych, które spełniają co najmniej jeden z warunków przedstawionych w poniższej tabeli. Wody lecznicze zawierają składniki sprzyjające leczeniu różnych dolegliwości.
Wody zawierające węglan wapniowy i magnezowy oraz siarczan wapniowy - działają moczopędnie, przeciwzapalnie, są stosowane w leczeniu przewlekłych nieżytów błon śluzowych oraz kamicy nerkowej.
Wody słone - oprócz chlorku sodu (soli kuchennej) zawierają chlorek wapnia, magnezu, węglan sodu, wapnia oraz siarczan sodu. Podczas kuracji pitnej wzmagają czynność wydzielniczą żołądka, a wziewnie polepszają ukrwienie błon śluzowych. Można je również stosować w kąpielach solankowych.
Wody żelaziste - pobudzają one układ krwiotwórczy i stosuje się je w leczeniu niedokrwistości, w chorobach wieku dziecięcego oraz w zaburzeniach wydzielania gruczołów dokrewnych.
Wody jodkowe - stosuje się je w miażdżycy, nadciśnieniu, chorobach układu krążenia, zaburzeniach wydzielania gruczołów dokrewnych, przewlekłych nieżytach oskrzeli oraz w chorobach wieku dziecięcego.
Wody siarczkowe i siarkowodorowe - pobudzają przemianę materii, działają odczulająco i odtruwająco, wywołują przekrwienie skóry. Stosowane są również w gośćcowych schorzeniach narządu ruchu, chorobach skóry, chorobach układu krążenia, zatruciach metalami ciężkimi oraz w chorobach kobiecych.
Wody arsenowe - działają pobudzająco na układ krwiotwórczy, wzmagają łaknienie i czynność wydzielniczą przewodu pokarmowego.
Wody radoczynne - są stosowane w leczeniu zaburzeń przemiany materii, schorzeń układu ruchu i układu nerwowego, niedokrwistości oraz zaburzeń wydzielania gruczołów dokrewnych.
Wody krzemowe - mają znaczenie dla prawidłowego rozwoju procesów mineralizacji kości i utwardzania tkanek łącznych, odgrywa rolę w budowie struktury skóry i włosów. Tego typu wody są poszukiwane w kosmetologii.
Aby móc rozważać możliwość wykorzystania wody termalnej do celów rekreacyjnych lub leczniczych w pierwszej kolejności należy posiadać decyzję zatwierdzającą dokumentację hydrogeologiczną. Gmina Dębno posiada już zatwierdzoną przez Urząd Marszałkowski dokumentację hydrogeologiczną f formie decyzji. Jednak jako Jednostka Samorządu Terytorialnego nie może samodzielnie wystąpić do Urzędu Marszałkowskiego z wnioskiem o udzielenie koncesji na eksploatację udokumentowanej wody termalnej.
Z wnioskiem o udzielenie koncesji na wydobycie wody termalnej za pomocą otworu Dębno GT-1 może wystąpić jedynie przedsiębiorca w rozumieniu prawa handlowego.
Przedsiębiorca, który byłby zainteresowany wykorzystaniem wody termalnej wydobywanej za pomocą otworu geotermalnego Dębno GT-1 mógłby ją wykorzystywać zarówno do celów rekreacyjnych (baseny termalne) lub leczniczych (baseny i wanny lecznicze, kuracje pitne, inhalacje, tężnie, itp.).
Rekreacyjne i lecznicze wykorzystanie wody termalnej realizowane jest za pomocą tylko jednego otworu – którym w tym przypadku będzie otwór geotermalny Dębno GT-1. Po wydobyciu woda termalna zostanie wykorzystana w basenie lub wannie, a następnie może być zrzucona do kanalizacji deszczowej, sanitarnej lub do cieków wodnych na podstawie stosownych pozwoleń wodnoprawnych.
Możliwe jest stworzenie spółki celowej o nazwie np. Geotermia Dębno lub Termy Dębno, do której Gmina Dębno wniesie otwór geotermalny oraz zatwierdzoną dokumentacji hydrogeologiczną - czyli prawo do informacji geologicznej.
Następnie nowopowstała spółka będzie musiała wystąpić o decyzję środowiskową, opracować projekt zagospodarowania złoża, sporządzić wniosek o udzielenie koncesji oraz podpisać umowę ze Skarbem Państwa na korzystanie z kopaliny, którą w tym przypadku będzie woda termalna.
Ostatnim etapem przygotowań formalno-prawnych do eksploatacji wody termalnej będzie opracowanie planu ruchu zakładu oraz jego zatwierdzenie w Okręgowym Urzędzie Górniczym w Poznaniu.
Gmina Dębno zaprasza do współpracy Przedsiębiorców zainteresowanych zagospodarowaniem wody termalnej pochodzącej z istniejącego już otworu geotermalnego Dębno GT-1. Inwestycja ta jest już rozliczona z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Zgodnie z umową o dofinansowanie Gmina Dębno jest zwolniona z osiągnięcia efektu ekologicznego oraz nie została zobowiązana do zachowania trwałości projektu.